TeknoTarih

TeknoTarih #1! Nokia Nerede Hata Yaptı? İşte Nokia Tarihi

Sektöre damga vurmuş markalar, efsane işletim sistemleri, şirketlerin gelişimleri ve dahası! Yeni iXir’li TeknoTarih serimizde her hafta farklı bir konunun derinlerine inecek, iXir’li anlatımlarla teknolojinin tarihine göz atacağız. iXir’li TeknoTarih serimizin ilk konusu ise 7’den 77’ye birçok insanın bildiği, birçok insanın kullandığı ve birçok insanın efsane olarak nitelendirdiği Nokia. Peki bir zamanlar rakipsiz olan Nokia neden piyasadan silindi? Neler yaşandı? İşte Nokia tarihi ve bugünlere uzanan yanlış politikalar!

Nokia Tarihi Eskilere Dayanıyor

1865 tarihinde Finlandiya Grandüklüğü’nde (günümüz Finlandiya’sı) kurulan Nokia, esas olarak kağıt hamuru fabrikasıydı. Uzun süre de bu alanda faaliyet göstermişti. Şirketin kurucusu ve yöneticisi ise Fredrik Idestam işleri yavaş yavaş büyütmüş, fabrikaları arttırmıştı. Daha sonraki süreçte gerek Fredrik’in, gerekse arkadaşı Leo Mechelin’in fabrikalarının sayısı artınca 1871 yılında teknolojide milat olan bir ortaklık gerçekleşti. Bu iki isim birleşerek Nokia’yı kurdu. Bu tarihten itibaren 90 yıl boyunca elektrik üretimi, orman ve enerji endüstrisi alanında faaliyet gösteren şirket, 1898 yılında Finnish Cable Works ile de bir ortaklık gerçekleştirdi. Takvimler 1967 yılını gösterdiğinde ise Nokia ile birlikte toplam üç şirket Nokia Corporation devrini başlattı.

Bu dönemde Nokia Corporation’u oluşturan şirketler Nokia, Kaapelitehdas ve Suomen Kumitehdas idi. O günden bugüne kauçuk, ormancılık, kablo, elektrik ve elektronik alanlarında üretim ve çalışmalar yapan Nokia Corporation, çeşitli ülkelerde de tanınmıştı.. Daha sonraki süreç ise hepimizin bildiği Nokia dönemine uzandı.

İlk Telefon Nokia 2110

Şirketin bünyesindeki ilk telefon 1995 yılında geldi. Nokia 2110 adı verilen telefon günümüz için “telsiz” benzeri bir tasarıma sahipti. Bu telefonun akıllarda kalan detayı ise SIM kartın tam oturmaması sebebiyle yarıda kalan telefon görüşmeleri olmuştu. Bu telefonla büyük bir gelir elde eden Nokia, 1997 tarihinde 3110’u pazara sundu. Bu model de elbette telsizliydi.

55c70d05ae784933749a3f17

Hem İnce, Hem İnovatif Nokia 5110 1998’de Geldi

Mobil sektörde en inovatif şirketlerden biri olan (şu anın aksine) Nokia, ilk inovatif adımını 1998 yılında gerçekleştirdi. O dönemki telefonların 4-5 santim kalınlıklarda olması kullanımı zorlaştırırken yeni Nokia 5110 3 santim kalınlıktaydı. Üstelik bu telefonda değiştirilebilir kapak bulunuyordu. Bu da sarıdan yeşile telefonu farklı farklı renklere bürümeye olanak sağlıyor, dönemin telefon anlayışını değiştiriyordu. Bu detaylar sayesinde büyük kitlelere ulaşan şirket, ciddi satış rakamlarına da ulaştı.

55c71024f0dc1e1974275df4

İnternet Devri de 1998’de Başladı

Yine aynı yıl içerisinde 6110, 6130 ve 6150 modellerini kullanıcıya sunan Finli üretici, kızıl ötesi portuyla veri gönderme ve veri alma devrini başlattı. Daha sonrasında bu seride yer alan 6210, 6310 ve 6310İ modelleri mobil sektörün gelişimini hızlandırırken, Nokia 6310i ile GPRS üzerinden internete girilebiliyordu.

55c7103661361f3de0eeb9d7

İnce ve Metal Telefonlar da Pazarda Yerini Aldı, Beyaz Ekranla Tanışıldı

Kullanım ve taşınabilirlik açısından dezavantajlı olan kalın telefonlar 1999 yılı bitmeden yerini ince modellere bırakıyordu. 99’un sonunda tanıtılan Nokia 8210 ve 8810 modelleri hem küçük, hem de inceydi. Bu modellere gösterilen rağbet şirketin doğru yolda olduğunu gösterirken, 1999 ve 2000 yılları arasında üç model daha son kullanıcıyla buluştu. Dönemin plastik telefonlarının aksine 8850, 8890 ve 8910 modelleri titanyum malzemeden oluşuyordu. Bu da telefonları hem şık, hem de oldukça sağlam ve kaliteli kılmıştı. Yine bu modeller arasında yer alan 8910 o dönemki telefonların aksine beyaz ekranla geliyordu. Bu da telefon ekranlarının yalnızca sarı-yeşil değil, beyaz da olabileceğini gösterdi.

55c70c6704207c057005e10e

Nokia Tarihi için Dönüm Noktası 2002’deki Symbian OS’du

Bu günler gelip geçerken gelişmeye devam eden Nokia, tarihe efsane olarak geçen Symbian OS’i tanıttı. Bu işletim sistemi Java tabanlı uygulamaları telefona kurabilmemize olanak sağlarken daha kapsamlı ve yetenekli telefonları kullanıcıyla buluşturuyordu. İlk olarak 7650 modelinde yer alan Symbian OS, kapaklı tasarımıyla birlikte mobil sektörü yerinden oynattı.

55c70d0e8685760518771207

Başka Bir Efsane; Nokia 3650

İnovasyon tarafında öncü olan Nokia, 2021 yılında yenileyeceği 3650 modelini 2003 yılında tanıttı. Arka taraftaki büyük kamerası, farklı renkleri ve en önemlisi yuvarlak tuş takımıyla 2003 yılını kasıp kavurdu. Dönem telefonları baz alındığında 3650’nin kamera yetenekleri de üst düzeydi. Bu telefon da Nokia tarihi içerisinde önemli bir yer tutuyordu.

55c7108ecbbf340b04f3abc2

Bar Tipi, Küçük, İnternetli, Kameralı, Renkli Ekranlı; Nokia 7250 Serisi

Alışılagelmiş bar tipi telefonların tam paketi olarak söyleyebileceğimiz Nokia 7250 ve 7250i hem küçük, hem ince, hem internet destekli, hem kameralı, hem de renkli ekranlıydı. Bu model bar tipi kameralı telefonlar arasında renkli ekrandan faydalanan ilk cihazdı. Yüksek fiyatı ise işin cazibesiydi.

55c7103a6ce4361ba4ef50d6

Günler Geldi Geçti, 2007 Yılında Akıllı Telefonlar Hayatımıza Girdi

Yıllarca bu şekilde yeni ve harika telefonlar tanıtan ve sektör liderliğini elinde bulunduran Nokia için ve hatta Nokia tarihi için işler Steve Jobs’lu Apple’ı sonrasında karıştı. Efsane tişörtlü ile sahneye çıkan Jobs, dünyanın kaderini değiştiren iPhone’unu 2007 yılında tanıttı. Bu da piyasadaki klasik telefonları resmen “takoza” dönüştürdü. Yeni iPhone fazlasıyla akıllıydı.

Her ne kadar 2007 yıllından 2012 yılına kadar büyük bir güç kaybı yaşamayan Nokia, 2009’da Android’in de hayatımıza dahil olmasıyla köşeye sıkıştı. Bu durum karşısında Android ve iOS’a karşı daha fazla güç kaybetmek istemeyen Nokia, Microsot ile masaya oturdu. Birkaç yıldır varlık gösteren Windows Mobile’i kendi cihazlarında kullanmak için Microsoft ile anlaşan Nokia, 2010 yılında dünyanın en popüler işletim sistemi olan iOS’i alt edemedi. 2010 yılında Windows Mobile ile başarı sağlayamayan Nokia, Microsoft’un da duruma el atmasıyla tekrar gündeme geldi. Windows Mobile bu tarihten itibaren Windows Phone olmuştu.apple 8 android windows

 

2011 yılında iOS ve Android’in altına düşen Symbian OS, 2013 dolaylarında unutulma raddesine geldi. Bu dönemde açık kaynak kodlu Android, Steve Jobs’lı iOS ve “yeni isim, yeni düzen” anlayışıyla ilerleyen Windows Phone rekabeti en ateşli halini aldı. Bu dönemde eriyen ve unutulmaya yüz tutan Nokia, yalnızca 7 milyar dolara Microsoft’a satılmıştı. Şirketin birkaç yıl önceki değeri 50 milyar doları aşkındı…

Windows Phone En Stabil ve En Hızlısıydı

Hem kullanım kolaylığı, hem stabilite, hem de hız Windows Phone’lu Nokia’nın yanındaydı. Üstelik bu işletim sistemi ile gelen Lumia modelleri kamera tarafında çığır açıyordu; ancak uygulama desteği resmen rezaletti. Android tarafı .apk uzantılı uygulamaları telefonlarında çılgınlarca kullanıyor, iOS tarafı ise geniş mağazası sayesinde her işlemi gerçekleştiriyordu. Windows Phone’lar ise ne mağaza tarafında, ne de üçüncü parti uygulamalar tarafında kullanıcıları memnun edemedi. Öyle ki bu sistem için Instagram’ın kararlı sürümü dahi yayınlanmadı.

Uygulama Desteği Sorunu Her Geçen Gün Arttı, Nokia Tarihi Boyunca Hiç Bu Kadar Güç Kaybetmemişti

2010’da Windows Phone 7, 2012’de Windows Phone 8, 2014’de Windows Phone 8.1 derken hiç bir sürüm beklenen uygulama desteğini kullanıcılara sunamadı. Bu da akıllı bir telefonu resmen akılsız kılıyordu. Kullanıcılar Nokia’ya belalar okuyarak iOS ve Android’e geçiyor, Windows Phone’un son kararlı sürümü “Windows Phone 10” adıyla 2016’da tanıtılıyordu.

ezgif.com gif maker 1 1

“Yanlış hiçbir şey yapmadık; ancak…”

Bu gelişmeler neticesinde pazardan silinen Nokia ile ilgili en unutulmaz demeç şuydu;

Yanlış hiçbir şey yapmadık; ancak her nasılsa kaybettik.

Bu sözler şirketin o dönemki CEO’su Stephen Elop’a aitti. Evet, belki de Nokia yanlış bir şey yapmamıştı; ancak unutulmamalıydı ki sadece yaptıklarımızdan değil, yapmadıklarımızdan da sorumluyduk. Ve Nokia, yapması gerekenleri tam anlamıyla yapamamıştı.

nokia ceo ended his speech saying we didnt do anything wrong but somehow we lost world of buzz

Son birkaç yıldır Android tabanlı telefonlar üreten Nokia, yavaş yavaş kendini tekrar hatırlatıyor; lakin eski günler kısa vadede kesinlikle gelmeyecek. Belki de uzun vade bile bu günlerdeki başarıyı şirkete bir kez daha tattırmayacak…

İşte böyle Nokia tarihi. Bir zamanlar inovatif telefonlarla pazarı birbirine katan Nokia, yanlış işletim sistemi seçimi ve daha sonrasında kullanıcıları kanser eden çeşitsiz mağaza sebebi ile eridi, bitti. Akıllarda ise efsane 3310’lar, XpressMusic’ler, 3650’ler kaldı.

Okan Güleş

Çukurova Üniversitesinde okuyup, teknolojiye ve yazılıma merak salan maceracı bir editör.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu